Header Graphic
 

Sokownik w Twojej Kuchni

Poznaj do czego służą sokowniki  i kiedy są niezastąpione w Twojej kuchni.

 

  Sokowniki to urządzenia do uzyskiwania soków z owoców poprzez poddawanie ich oddziaływaniu gorącej pary wodnej.

  W praktyce sokowniki nadają się tylko do owoców jagodowych (np. porzeczki, maliny, ostrężyny, aronia, czarny bez ale i winogrona itp...).

  Pozyskiwanie soków z owoców twardych jak i z warzyw jest bardzo nieefektywne bądź wręcz niemożliwe.

  Niestety skutkiem poddawania owoców wysokiej temperaturze, pozyskany z nich sok traci wiele ze swoich cennych wartości. Toteż soki z sokownika trudno nazwać „świeżymi” nawet jeżeli spożywamy je zaraz po wytworzeniu.

  Przed laty sokowniki były popularnymi urządzeniami do pozyskiwania soków. Pozwalały one na przetworzenie dużej ilości letnich owoców na przetwory na zimę. Dzięki „wbudowanej” niejako w proces przetwarzania pasteryzacji, soki te mogły być długo przechowywane służąc do następnej wiosny.

Sokownik parowy Mehu Liisa

  W dzisiejszych czasach dzięki „globalizacji”, świeże (lub tzw. "świeże") owoce dostępne są przez cały rok, toteż gromadzenie zapasów na zimę trochę straciło na znaczeniu.

Sokownik parowy firmy Mehu-Liisa

  Natomiast właścicielom ogródków działkowych poleca się zwykle przechowywanie cennych zbiorów w zamrażarkach raczej niż przetworzonych termicznie w butelkach czy słoikach. Wprawdzie wymaga to ekstra przestrzeni mrożącej ale też oszczędza wiele cennego czasu, którego mamy jakoś coraz mniej....

Są jednak uzasadnione przypadki używania sokownika. Zaliczyć do nich można:

a) Sok z czarnego bzu;

b) Soki (nektary) używane do herbat;

c) Wyrób domowych win (choć wielu twierdzi, że nie są one najlepszej jakości).

  W przypadku owoców czarnego bzu (mających duże znaczenie lecznicze) obróbka termiczna jest wręcz konieczna.

owoce czarnego bzu

  Otóż owoców czarnego bzu ani soków nie można spożywać w stanie surowym ponieważ zawierają one substancje trujące – sambunigrynę i sambucynę (związki cyjanogenne). Jednakże wyższa temperatura (jak np. w trakcie użytkowania sokownika) powoduje rozkład substancji trujących umożliwiając tym samym spożycie tak uzyskanego soku.

Owoce czarnego bzu

  Objawy zatrucia mogą wystąpić po spożyciu większej ilości surowych owoców lub surowego (wyciśniętego) soku. Mogą pojawić się: osłabienie, bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia ooddychania, duszności...Pierwsza pomoc to spowodowanie wymiotów lub płukanie żołądka.....

Jeśli zaś chodzi o popularną w Polsce herbatkę z sokiem – obróbka termiczna w sokowniku nie zmienia wiele wobec faktu wlewania soku do gorącej (jeśli nie wrzącej) herbaty. Tak więc nie odstawiajmy sokowników do lamusa. Chociaż nie mogą one służyć do uzyskania świeżych soków to jednak ciągle można dla nich znaleźć zastosowanie.

  Typowy sokownik składa się z trzech naczyń nakładanych jedno na drugie oraz pokrywki:

a) dolne naczynie to zbiornik na na wodę z której wytwarzana jest para;

b) środkowe naczynie przeznaczone jest na gromadzenie soku. Posiada rurkę, którą sok można spuszczać do zewnętrznego naczynia (np. butelki) w trakcie procesu uzyskiwania soku;

c) górne naczynie będące rodzajem sita służy jako pojemnik na owoce.

d) Pokrywka (najczęściej szklana) zapewnia zamknięty obieg pary wodnej.

  Wytworzona w dolnej części sokownika para rozprowadzana jest rurką do pojemnika na owoce. Pod wpływem gorącej pary, owoce wydzielają sok, który przez dziurki w dolnej części pojemnika spływa do do środkowego naczynia.

  Najczęściej do owoców dodaje się cukier (w ilości odpowiedniej do rodzaju owoców), toteż tak pozyskany sok jest dość gęsty i wyraźnie słodki (doskonały do herbatki zimową porą).

Zwykle sok jeszcze gorący przelewany jest do butelek, które zakorkowane samo-uszczelniają się w trakcie procesu chłodzenia.


Zalety i Wady Sokowników:

Zalety:

a) nadają się do przeróbki dużej ilości owoców jagodowych na pasteryzowane soki zdolne do przechowywania przez całą zimę;

b) w procesie oddzaływania gorącej pary wodnej bardzo dobrze ekstrahowane są naturalne barwniki i taniny ze skórek owoców, stąd soki zwykle posiadają piękną barwę;

c) w przypadku win, owoce nie wymagają wstępnej obróbki (np. drelowania lub obierania z szypułek by uniknąć gorzkawego smaku);

d) prostota procesu, który można opisać słowami: „Sok robi się sam”;

e) proste w obsłudze, myciu i łatwo-dostępne (tanie).

Wady:

a) obróbka termiczna eliminuje lub zmniejsza ilość wielu z cennych składników owoców (witaminy, enzymy itp....),

b) proces jest czasochłonny i ma sens tylko przy większej ilości owoców.

c) Nadają się tylko do wyrobu soków z niewielkiej grupy owoców zaliczanych do jagód.