Header Graphic
 

Sok Grejpfrutowy

Sok grejpfrutowy to doskonały napój o dużych wartościach zdrowotnych ale i niebezpieczeństwo dla osób leczących się farmakologicznie.

 

  Greipfrut to jeden z owoców uwielbianych szczególnie w postaci soku.

Wynika to nie tylko ze względu na łatwość jego uzyskania ze względu na dostępność tanich wyciskarek do cytrusów ale również z powodu jego walorów smakowych, wizualnych i odżywczych.

  Greipfrut (ang. Grapefruit) to owoc hybrydowy rodem z Barbadosu będący krzyżówką słodkiej pomarańczy i lokalnego „pomelo”.

 Drzewo genealogiczne grejpfruta jest zresztą dość pogmatwane bowiem jego „przodkowie” tj. pomarańcza i ów tajemniczy dla nas pomelo to owoce egzotyczne pochodzące z dalekiej Azji Poludniowo-Wschodniej i odpowiednio Indonezji.

  Swą angielską nazwę grapefruit zawdzięcza temu, iż jego owoce wyrastają na gałęziach skupione w grona (kiść) niejako na kształt gigantycznych winogron (ang. - Grapes). Ponieważ zaś „Fruit” to po polsku owoc, stąd polska nazwa mogłaby brzmieć „Gronowy-Owoc”. W naszym słownictwie zadecydował zapewne brak wyobraźni (i „łatwizna”) i tak pojawił się grejpfrut (czasem używana jest również łatwiejsza w wymowie nazwa „grejfrut”).

grejpfruits

Owoce "różowego" grejpfruta

"Wątpliwe" początki sukcesu "czerwonego" grejpfruta 

  Choć grejpfrut znany był już w początkach 18-go wieku, prawdziwą popularność zdobył on stosunkowo niedawno. Sukces zapoczątkowała bowiem dopiero na początku 20-go wieku jego „różowa” odmiana zaś sukces zapieczętowała w latach 30-tych odmiana czerwonego grejpfruta. Wychodowano ją w Stanach Zjednoczonych drogą przyspieszonych radiacją mutacji o czym mało kto dzisiaj pamięta gdy rozkoszujemy się bogatymi walorami smakowymi czerwonego grejpfruta!

  Grejpfrut występuje dzisiaj w trzech odmianach: żółty (najbardziej kwaśny) oraz kolejno słodsze i o bardziej bogatym bukiecie smakowym - różowy oraz czerwony (Ruby Red). Wszystkie grejpfruty charakteryzują się dużą kwasowością oraz sporą dozą smaku goryczy co różni je od innych cytrusów.

Smak goryczy zawdzięczany jest substancji o nazwie naryngina.

Właściwości zdrowotne grejpfruta

  Grejpfruty są bardzo bogatym źródłem --> witaminy C z wszystkimi jej dobrodziejstwami i korzystnym wpływem na nasze zdrowie. Dla przypomnienia - jedna z najbardziej znanych właściciwości witaminy C to zwiększenie odporności naszego systemu immunologicznego czyli m.in odporności na przeziębienia. Warto podkreślić, że grejpfrut zawiera więcej witaminy C niż np. czarne porzeczki, kiwi czy nawet cytryny!

  Grejpfruty zawierają również spore ilości --> witamin A, E i P oraz tych z grupy B (w tym nieco kwasu foliowego), flawonoidów (w tym wspomniana wcześniej naryngina), cukrów oraz pektynę. Ta ostatnia to „rozpuszczalna” frakcja włókien błonnika.
W miąższu grejpfruta występują również karoteny w tym likopen odpowiedzialny za czerwonawe zabarwienie.

  Likopen to substancja znana jako silny --> przeciwutleniacz zwalczający wolne rodniki w organiźmie. Publikacje medyczne wskazują, że likopen może spowalniać bądź nawet zapobiegać rozwojowi pewnych komórek rakowych, ale nie ma tu jeszcze jednoznacznej konkluzji, zwłaszcza jeśli chodzi o organizm ludzki.

Z --> minerałów warto wspomnieć dużą zawartość potasu oraz w mniejszej ilości wapń, fosfor i magnez.

sok grejpfrutowy

Sok grejpfrutowy

  Grejpfrut zawiera również spore ilości substancji o nazwie „spermidyna” (tak, słusznie kojarzy się to ze spermą która w obfitości zawiera ten właśnie związek chemiczny). Wstępne badania na myszach wykazują, że spermidyna spowalnia proces starzenia komórek.

Jeżeli jest to prawdą, to sok z grejpfrutu może okazać się przysłowiowym eliksirem młodości. Być może naukowcy mieli rację gdy w 18-tym wieku proroczo nadali grejpfrutowi łacińską nazwę „Citrus paradisi” czyli Rajski Cytrus?

Wartości zdrowotne grejpfruta to jednak nie tylko miąższ ale również i biała, gorzkawa otoczka wokół miąższu oraz pestki. Ta pierwsza niestety zwykle jest przez nas świadomie odrzucana przy konsumpcji owocu a szkoda, bowiem zawiera spore ilości bio-flawonoidów.

        Rozwiązaniem jest oczywiście sok w którym można „przymycić” bio-flawonoidy z białej otoczki ale wymaga to efektywnej wyciskarki ślimakowej potrafiącej wycisnąć „ostatnią kroplę” płynu i tym samym dobrać się do tych cennych substancji. Niestety popularne zwykłe wyciskarki do cytrusów są tu bezradne!
Wspomniane pestki są również bogatym źródłem przeciw-utleniaczy.

Uwaga na potas

  Potas jest ważnym czynnikiem regulującym funkcje komórkowe jak również rytm pracy serca i ciśnienie tętnicze. Ponieważ grejpfrut jest bardzo bogatym źródłem potasu, u amatorów soku greipfrutowego jego poziom może łatwo przekroczyć normy a to grozi poważnymi komplikacjami (np. zatruciem wątroby).

Interakcja z lekarstwami

  Niestety nie każdy może rozkoszować się piciem soku grejpfruta. Publikacje medyczne dostarczają coraz więcej dowodów na niebezpieczne dla zdrowia (a nawet śmiertelne) interakcje grejpfruta z popularnymi lekarstwami pobieranymi doustnie. Są to m.in. leki na obniżenie poziomu cholesterolu, antybiotyki, środki anty-depresyjne, przeciw-bólowe, nasercowe, przeciw-nowotworowe jak i wiele innych.

  Główny problem to silny wpływ greipfruta a tak dokładnie to zawartej w nim substancji o nazwie „furanokumaryna” na stopień asymilacji leków.

Otóż przepisywane przez lekarza dawki środków farmakologicznych pobieranych doustnie uwzględniają fakt, że nasz układ trawienny w przyswaja tylko ograniczoną ilość substancji aktywnej.

Reszta (zwykle większość) jest wydalana z organizmu.

Natomiast furanokumaryna deaktywując znajdujący się w naszym organiźmie enzym (o nazwie CYP3A4) drastycznie zmienia tę proporcję.

W efekcie prowadzi to do Przedawkowania leku i co za tym idzie zatrucia organizmu, uszkodzenia organów wewnętrznych (wątroba, nerki) i poważne komplikacje zdrowotne a nawet zgon.

Przykłady lekarstw...

których stopień przyswajania przez organizm ulega zwielokrotnieniu po konsumpcji greipfruta lub ugaszenia pragnienia szklaną soku grejpfrutowego:

  • Statyny: Zokor, Lipitor, Mevacor
  • Środki anty-depresyjne: Zoloft
  • Antybiotyki: erytromecyna
  • Środki przeciw-konwulsyjne (padaczka) – Tegretol, Carbatrol
  • Środki nasercowe: Cordarone, Multaq (dronedarone), Chinidyna
  • Środki na nadciśnienie: Procardia, Nimotop, Sular
  • Środki nasenne: Halcion
  • Środki przeciwbólowe: oxycodone

       To jednak tylko kilka przykładów, bowiem na dzisiaj lista jest znacznie dłuższa i zawiera ponad 85 popularnych leków. Toteż wszyscy potencjalni amatorzy soku grejpfruta będący w trakcie leczenia farmakologicznego powinni obowiązkowo uzyskać opinię lekarza w tej sprawie.

Ale uwaga - może to być niewystarczające, ponieważ niestety nie wszyscy lekarze są w pełni świadomi tych niebezpieczeństw (na usprawiedliwienie można zapisać fakt, że nauka dopiero w ostatnich kilkunastu latach pozwaliła na wyciągnięcie tak jednoznacznych wniosków). Dlatego też czasem musimy sami sięgnąć po stosowną informację np. w Internecie.

   Powyższe uwagi dotyczą sytuacji regularnego spożywania soku grejpfrutowego przez osoby podlegające leczeniu farmakologicznemu.

Okazjonalna szklanka soku prawdopodobnie nie zaszkodzi ale pamiętajmy, że powiedzenie „Strzeżonego Pan Bóg strzeże” nie straciło nic na aktualności we współczesnym świecie!

Trzeba również podkreślić (co zresztą dotyczy wszystkich cytrusów), że spożywanie nadmiernych ilości soku grejpfrutowego skutkiem jrgo silnej kwasowości może doprowadzić do odwapnienia organizmu. Konsekwencja to osłabienie kości oraz uzębienia.


 Uwaga: Powyższy tekst ma character wyłącznie informacyjny. Prosimy o zapoznanie się z Klauzulą Odpowiedzialności